เวลาจะต่อเติมบ้าน ขออนุญาตก่อสร้าง หรือติดโซลาร์เซลล์ หลายคนเริ่มจากการค้นหา “หาวิศวกรเซ็นแบบ” แล้วเจอตัวเลือกมากมายในราคาที่ต่างกันมาก บทความนี้สรุปสิ่งที่ควรเช็คก่อนจ้าง ตั้งแต่ระดับใบอนุญาตตามข้อบังคับสภาวิศวกรฉบับล่าสุด เอกสารที่ต้องได้รับ ไปจนถึงสัญญาณเตือนของบริการ “เซ็นอย่างเดียว” เพื่อให้ได้วิศวกรที่ถูกต้องตามกฎหมาย และได้งานที่ปลอดภัยจริง ไม่ใช่แค่ลายเซ็นบนกระดาษ
📌 สรุปใน 30 วินาที
- วิศวกรที่เซ็นแบบโครงสร้างต้องมีใบ กว. สาขาวิศวกรรมโยธา ที่ยังไม่หมดอายุ ตรวจชื่อหรือเลขทะเบียนได้กับสภาวิศวกร
- ภาคีวิศวกรโยธา ออกแบบอาคารได้ไม่เกิน 4 ชั้น หรือชั้นใดชั้นหนึ่งสูงไม่เกิน 5 ม. และ ห้ามออกแบบอาคารสาธารณะ ส่วน สามัญวิศวกรโยธา ออกแบบได้ทุกประเภททุกขนาด
- วิศวกรที่ดีต้องสำรวจหน้างานจริงและส่งมอบรายการคำนวณ ไม่ใช่เซ็นแบบอย่างเดียว
- แบบสถาปัตยกรรมเป็นหน้าที่ของสถาปนิก (สภาสถาปนิก) ส่วนแบบโครงสร้างเป็นหน้าที่ของวิศวกรโยธา (สภาวิศวกร)
ทำไมต้องใช้วิศวกรที่มีใบอนุญาต?
งานออกแบบ คำนวณ ควบคุมการก่อสร้าง และตรวจสอบโครงสร้างอาคารตามประเภทและขนาดที่กฎหมายกำหนด เป็น งานวิศวกรรมควบคุม ตามพระราชบัญญัติวิศวกร พ.ศ. 2542 และกฎกระทรวงกำหนดสาขาวิชาชีพวิศวกรรมและวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม พ.ศ. 2565 ซึ่งมีผลตั้งแต่ 2 มกราคม 2566 ผู้ที่ทำงานเหล่านี้ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม (ใบ กว.) ในสาขาและระดับที่ครอบคลุมงาน หน่วยงานที่พิจารณาอนุญาตก่อสร้างจึงตรวจลายเซ็นและเลขทะเบียนของวิศวกรประกอบการยื่นทุกครั้ง
ใบอนุญาตวิศวกรโยธามีกี่ระดับ แต่ละระดับเซ็นอะไรได้?
ขอบเขตงานของแต่ละระดับกำหนดโดย ข้อบังคับสภาวิศวกร ว่าด้วยหลักเกณฑ์และคุณสมบัติของผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมแต่ละระดับ สาขาวิศวกรรมโยธา พ.ศ. 2566 (ราชกิจจานุเบกษา 21 มิถุนายน 2566) ซึ่งใช้แทนฉบับปี 2551
| ระดับ | งานออกแบบและคำนวณอาคาร | งานอื่นที่ทำได้ | เหมาะกับงาน |
|---|---|---|---|
| ภาคีวิศวกรโยธา | อาคารไม่เกิน 4 ชั้น หรือโครงสร้างชั้นใดชั้นหนึ่งสูงไม่เกิน 5 ม. และต้องไม่เป็นอาคารสาธารณะ | ควบคุมงานก่อสร้างอาคารไม่เกิน 8 ชั้น งานพิจารณาตรวจสอบและงานอำนวยการใช้ได้ทุกขนาด | บ้านพักอาศัย ต่อเติมขนาดเล็ก |
| ภาคีวิศวกรพิเศษ | เฉพาะงานที่ระบุในใบอนุญาตของแต่ละคน | ตามที่ระบุในใบอนุญาต | งานเฉพาะทาง |
| สามัญวิศวกรโยธา | ทุกประเภท ทุกขนาด รวมอาคารสาธารณะ โรงงาน และอาคารสูง | วางโครงการ ควบคุมงาน และตรวจสอบได้ทุกขนาด | อาคารพาณิชย์ โรงงาน อาคารสาธารณะ งานต่อเติมอาคารขนาดใหญ่ |
| วุฒิวิศวกรโยธา | ทุกประเภท ทุกขนาด | ทุกงานตามข้อบังคับ | งานที่ต้องวินิจฉัยปัญหาหรือซับซ้อนเป็นพิเศษ |
⚠️ 2 เรื่องที่คนมักไม่รู้
- อาคารสาธารณะ เช่น โรงแรม โรงพยาบาล สถานศึกษา ตลาด ห้างสรรพสินค้า อาคารจอดรถ และศาสนสถาน ภาคีวิศวกรโยธาออกแบบไม่ได้ทุกขนาด
- งานออกแบบที่ต้อง คำนวณแรงแผ่นดินไหว ภาคีวิศวกรโยธาทำได้ต่อเมื่อผ่านการอบรมด้านการออกแบบอาคารต้านแผ่นดินไหวตามหลักเกณฑ์ของสภาวิศวกร
ถ้างานของคุณอยู่ใกล้เส้นแบ่ง เช่น อาคาร 4 ชั้นที่มีชั้นล่างสูง หรือไม่แน่ใจว่าเป็นอาคารสาธารณะหรือไม่ การใช้สามัญวิศวกรโยธาจะตัดปัญหาการตีความตอนยื่นขออนุญาต
5 ข้อที่ต้องเช็คก่อนจ้างวิศวกร
1. ตรวจใบอนุญาต กว. กับสภาวิศวกร
ขอสำเนาใบอนุญาตจากวิศวกร แล้วดู 4 อย่าง คือ ชื่อ เลขทะเบียน สาขา (งานโครงสร้างอาคารคือสาขาวิศวกรรมโยธา) และ วันหมดอายุ จากนั้นนำชื่อหรือเลขทะเบียนไปตรวจในระบบตรวจสอบใบอนุญาตบนเว็บไซต์สภาวิศวกร ว่าใบอนุญาตยังใช้ได้และตรงกับตัวบุคคลที่คุยงานด้วย ระวังกรณีใช้สำเนาใบอนุญาตของคนอื่น หรือสำเนาเก่าที่หมดอายุแล้ว
2. ดูระดับใบอนุญาตให้ตรงกับขนาดและประเภทงาน
เทียบงานของคุณกับตารางด้านบน บ้านพักอาศัย 2–3 ชั้นทั่วไปอยู่ในขอบเขตภาคีวิศวกรโยธา แต่อาคารสาธารณะทุกขนาด อาคารที่เกินขอบเขตภาคี หรืองานต่อเติมโรงงานและอาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ ควรใช้สามัญวิศวกรโยธาขึ้นไป
3. วิศวกรควรไปดูหน้างานจริง
งานต่อเติมหรือรับรองโครงสร้างอาคารเดิมต้องเริ่มจากการสำรวจโครงสร้างเดิม เช่น ขนาดเสา คาน ฐานราก ความหนาพื้น สภาพสนิม และสภาพดิน ระวังบริการ “เซ็นแบบอย่างเดียว” ที่ไม่ดูหน้างานและไม่มีรายการคำนวณ เพราะถ้าเกิดปัญหา คนที่รับความเสี่ยงคือเจ้าของอาคาร
4. ถามว่าจะได้รับเอกสารอะไรบ้าง
| เอกสาร | ใช้ทำอะไร |
|---|---|
| แบบโครงสร้าง (ฐานราก เสา คาน พื้น หลังคา หรือแบบเสริมกำลัง) | ใช้ก่อสร้างและยื่นขออนุญาต |
| รายการคำนวณโครงสร้าง ที่อ้างอิงมาตรฐาน เช่น มยผ. วสท. หรือ ACI | แสดงที่มาของขนาดโครงสร้างและการตรวจสอบกำลัง |
| หนังสือรับรองการเป็นผู้ออกแบบและคำนวณ พร้อมสำเนาใบอนุญาตวิศวกร | แนบประกอบการยื่นขออนุญาต |
| รายงานตรวจสอบโครงสร้างเดิม (กรณีต่อเติมหรือรับรองอาคารเดิม) | ยืนยันว่าโครงสร้างเดิมรับน้ำหนักเพิ่มได้ |
| เงื่อนไขการแก้ไขแบบ เมื่อหน่วยงานขอข้อมูลเพิ่ม | ป้องกันค่าใช้จ่ายแฝงระหว่างยื่นขออนุญาต |
5. เลือกวิศวกรที่ตรงสายงานและมีผลงานใกล้เคียง
งานโครงสร้างควรใช้วิศวกรโยธาที่ทำงานโครงสร้างเป็นหลัก งานระบบไฟฟ้าโซลาร์ใช้วิศวกรไฟฟ้า ส่วนงานตรวจสอบอาคารตามมาตรา 32 ทวิต้องใช้ผู้ตรวจสอบอาคารที่ขึ้นทะเบียนกับกรมโยธาธิการและผังเมือง (ดู อาคารไหนต้องตรวจสอบอาคาร) ขอดูผลงานที่ใกล้เคียงกับงานของคุณ เช่น งานต่อเติมบนดินอ่อน งานเสริมกำลัง หรืองานรับรองหลังคาโซลาร์
สามัญโยธา วุฒิวิศวกร และสามัญสถาปนิก ต่างกันอย่างไร?
- สามัญวิศวกรโยธา (สามัญโยธา) — วิศวกรโยธาใบอนุญาตระดับสามัญของสภาวิศวกร ออกแบบโครงสร้าง คำนวณ เซ็นแบบ และตรวจสอบโครงสร้างอาคารได้ทุกประเภททุกขนาด เป็นระดับที่ใช้กับงานบ้าน อาคารพาณิชย์ และโรงงานส่วนใหญ่
- วุฒิวิศวกรโยธา — ใบอนุญาตระดับสูงสุดของสภาวิศวกร ทำได้ทุกงานตามข้อบังคับ มักใช้กับงานที่ต้องวินิจฉัยปัญหาหรือมีความซับซ้อนสูง
- สามัญสถาปนิก — ใบอนุญาตของสภาสถาปนิก ไม่ใช่สภาวิศวกร ลงนามในแบบสถาปัตยกรรม (ผังพื้น รูปด้าน รูปตัด การใช้พื้นที่) ไม่ได้ลงนามรับรองโครงสร้าง
อาคารที่ต้องยื่นขออนุญาตจึงมักต้องมีทั้งสถาปนิกลงนามแบบสถาปัตยกรรม และวิศวกรโยธาลงนามแบบโครงสร้าง ขึ้นกับประเภทและขนาดอาคาร ถ้าคุณมีแบบสถาปัตย์อยู่แล้วและต้องการสามัญโยธาเซ็นแบบโครงสร้าง ดู บริการเซ็นแบบต่อเติม
สัญญาณเตือนของบริการ “เซ็นแบบ” ที่ควรระวัง
🚩 ถ้าเจอข้อใดข้อหนึ่ง ควรคิดให้ดีก่อนจ้าง
- ไม่ขอดูหน้างานหรือรูปถ่ายโครงสร้างเดิมเลย
- ไม่มีรายการคำนวณ หรือบอกว่า “ไม่ต้องใช้”
- ราคาถูกและเร็วผิดปกติเมื่อเทียบกับขอบเขตงาน
- ชื่อในใบอนุญาตไม่ตรงกับคนที่คุยงาน หรือใบอนุญาตหมดอายุ
- ไม่ระบุขอบเขตความรับผิดชอบ และเงื่อนไขการแก้ไขแบบเมื่อหน่วยงานขอข้อมูลเพิ่ม
ทำงานกับวิศวกรอย่างไร ตั้งแต่ติดต่อจนยื่นขออนุญาต?
- ส่งข้อมูลเบื้องต้น รูปหน้างาน ที่ตั้ง แบบเดิม และแบบสถาปัตยกรรม (ถ้ามี)
- วิศวกรประเมินขอบเขตงานและเสนอราคา รวมถึงบอกว่างานต้องใช้วิศวกรระดับไหน
- สำรวจหน้างาน และทดสอบโครงสร้างเดิมถ้าจำเป็น
- ออกแบบ คำนวณ และจัดทำแบบโครงสร้าง
- ตรวจทาน ลงนาม และส่งมอบเอกสาร ครบชุดสำหรับยื่น
- ยื่นขออนุญาต และแก้ไขตามที่หน่วยงานขอ
- ควบคุมงานหรือตรวจระหว่างก่อสร้าง ถ้าตกลงไว้ในขอบเขตงาน
✅ เช็คลิสต์ก่อนเซ็นสัญญาจ้าง
- ใบ กว. สาขาโยธา ยังไม่หมดอายุ และตรวจกับสภาวิศวกรแล้ว
- ระดับใบอนุญาตครอบคลุมขนาดและประเภทงาน
- มีการสำรวจหน้างานจริง
- ระบุเอกสารที่จะได้รับครบ: แบบ รายการคำนวณ หนังสือรับรอง
- มีผลงานใกล้เคียงกับงานของคุณ
ต้องการสามัญวิศวกรโยธาเซ็นแบบหรือรับรองโครงสร้าง?
บริษัท ชอร์ สตรัคเจอร์ แอนด์ เอ็นจิเนียริ่ง จำกัด ให้บริการโดยสามัญวิศวกรโยธาและผู้ตรวจสอบอาคาร สำรวจหน้างานจริงทุกงาน · ดูบริการวิศวกรโครงสร้าง กรุงเทพฯ · บริการเซ็นแบบต่อเติม
คำถามที่พบบ่อย
ตรวจสอบใบอนุญาตวิศวกรได้ที่ไหน?
ค้นหาชื่อหรือเลขทะเบียนใบอนุญาตในระบบตรวจสอบใบอนุญาตบนเว็บไซต์สภาวิศวกร เพื่อดูว่าเป็นสาขาใด ระดับใด และยังไม่หมดอายุ
ภาคีวิศวกรโยธาเซ็นแบบต่อเติมบ้านได้ไหม?
ได้ ถ้างานอยู่ในขอบเขตของภาคี คืออาคารไม่เกิน 4 ชั้น หรือโครงสร้างชั้นใดชั้นหนึ่งสูงไม่เกิน 5 ม. และไม่ใช่อาคารสาธารณะ ถ้าต้องคำนวณแรงแผ่นดินไหว ภาคีต้องผ่านการอบรมตามหลักเกณฑ์ของสภาวิศวกรก่อน
อาคารสาธารณะต้องใช้วิศวกรระดับไหน?
ต้องใช้สามัญวิศวกรโยธาขึ้นไป เพราะภาคีวิศวกรโยธาออกแบบและคำนวณอาคารสาธารณะไม่ได้ทุกขนาด ตัวอย่างอาคารสาธารณะ เช่น โรงแรม โรงพยาบาล สถานศึกษา ตลาด ห้างสรรพสินค้า และอาคารจอดรถ
วิศวกรเซ็นแบบโดยไม่ไปดูหน้างานได้ไหม?
ไม่ควร โดยเฉพาะงานต่อเติมและงานรับรองอาคารเดิม วิศวกรต้องรู้ขนาดและสภาพของเสา คาน ฐานรากเดิม รวมถึงสภาพดิน ก่อนออกแบบและลงนามรับรอง
สถาปนิกเซ็นแบบโครงสร้างได้ไหม?
ไม่ได้ สถาปนิกลงนามในแบบสถาปัตยกรรมภายใต้สภาสถาปนิก ส่วนแบบและรายการคำนวณโครงสร้างต้องลงนามโดยวิศวกรโยธาที่มีใบอนุญาตจากสภาวิศวกร
ค่าบริการเซ็นแบบคิดจากอะไร?
ขึ้นกับขอบเขตงาน เช่น ต้องสำรวจหรือทดสอบโครงสร้างเดิมหรือไม่ ขนาดและความซับซ้อนของอาคาร จำนวนแผ่นแบบ และต้องควบคุมงานหรือไม่ ควรขอใบเสนอราคาที่แยกรายการชัดเจน
แหล่งอ้างอิง
- ข้อบังคับสภาวิศวกร ว่าด้วยหลักเกณฑ์และคุณสมบัติของผู้ประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมแต่ละระดับ สาขาวิศวกรรมโยธา พ.ศ. 2566 (ราชกิจจานุเบกษา 21 มิถุนายน 2566)
- พระราชบัญญัติวิศวกร พ.ศ. 2542 และกฎกระทรวงกำหนดสาขาวิชาชีพวิศวกรรมและวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม พ.ศ. 2565
- สภาวิศวกร — ระบบตรวจสอบใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม: coe.or.th
- สภาสถาปนิก — ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพสถาปัตยกรรมควบคุม: act.or.th
หมายเหตุ: บทความนี้สรุปขอบเขตงานโดยย่อเพื่อเป็นข้อมูลทั่วไป ข้อบังคับฉบับเต็มมีรายละเอียดและเงื่อนไขเพิ่มเติม ควรตรวจสอบกับสภาวิศวกรเมื่อต้องตัดสินใจ
อ่านต่อ: รอยร้าวแบบไหนอันตราย? · อาคารไหนต้องตรวจสอบอาคาร? · ติดโซลาร์เซลล์บนหลังคา ต้องขออนุญาตไหม?
ปรึกษาวิศวกรโครงสร้าง ขอใบเสนอราคา
โทร 085-289-3434 หรือ แอด LINE ส่งรูปหน้างาน ที่ตั้ง และแบบเดิม (ถ้ามี) เพื่อให้วิศวกรประเมินขอบเขตงานและเสนอราคา หรือดูช่องทางทั้งหมดที่ หน้าติดต่อเรา
